Một người bệnh đang dùng acid valproic gọi đến phòng khám báo cáo các triệu chứng mới. Triệu chứng nào cần được đánh giá lâm sàng ngay lập tức?
1Buồn nôn nhẹ sau liều đầu tiên và hết sau khi ăn một bữa nhẹ
2Buồn ngủ thoáng qua sau liều tối mà không bị ngã hay chấn thương
3Tóc mỏng dần trong vài tháng mà không có kích ứng da đầu
4Đau bụng trên dai dẳng, nôn nhiều lần, chán ăn hoặc vàng da✓ Đáp án đúng
Giải thích
Đau bụng dai dẳng, nôn và chán ăn có thể báo hiệu viêm tụy liên quan đến valproat, trong khi chán ăn, nôn, yếu hoặc vàng da có thể chỉ ra nhiễm độc gan. Cả hai biến chứng đều có thể đe dọa tính mạng và cần được đánh giá ngay lập tức. Rối loạn tiêu hóa nhẹ thoáng qua, buồn ngủ thoáng qua liên quan đến liều và tóc mỏng dần cần theo dõi định kỳ nhưng không mang mối lo ngại cấp tính về viêm tụy hoặc suy gan.
Lập luận lâm sàng Valproat có cảnh báo đóng khung và nghiêm trọng về nhiễm độc gan và viêm tụy. Các triệu chứng sớm của chúng có thể chồng chéo, đặc biệt là đau bụng, buồn nôn, nôn và chán ăn.
Quy tắc quyết định Thông báo ngay các triệu chứng bụng dai dẳng hoặc vàng da và dự đoán cần đánh giá gan và tụy thay vì coi chúng là tác dụng phụ thông thường.
Tình huống Nữ 31 tuổi rối loạn lưỡng cực bắt đầu valproic acid 500 mg uống hai lần/ngày. Đang được hướng dẫn ngoại trú về tác dụng phụ báo động.
Nhiễm độc gan do valproat — Tổn thương gan có khả năng gây tử vong, có thể khởi phát với khó chịu, yếu, chán ăn, nôn, phù mặt hoặc vàng da.
Viêm tụy liên quan đến valproat — Viêm tụy có khả năng đe dọa tính mạng, có thể gây đau bụng dai dẳng, buồn nôn, nôn và chán ăn.
Tăng ammoniac máu — Ammonia máu tăng do valproate ức chế chu trình ure; có thể gây bệnh não ngay cả khi LFT bình thường.