Một điều dưỡng đang chuẩn bị dùng phenytoin tiêm tĩnh mạch đ… | MyMerci
Adverse Effects/Contraindications/InteractionsPPT
Câu hỏi
Một điều dưỡng đang chuẩn bị dùng phenytoin tiêm tĩnh mạch để điều trị trạng thái động kinh liên tục. Thực hành chuẩn bị và dùng thuốc nào là cần thiết để đảm bảo an toàn?
1Chỉ pha trong nước muối sinh lý, truyền không quá 50 mg/phút qua tĩnh mạch lớn kèm theo dõi ECG liên tục✓ Đáp án đúng
2Tiêm bolus IV trong 30 giây để kiểm soát cơn nhanh
3Pha trong D5W và truyền 100 mg/phút qua bất kỳ đường truyền nào
4Dùng qua nhánh Y cùng đường truyền KCl đang chạy
Giải thích
Đúng (2): phenytoin đường tĩnh mạch kết tủa trong dịch chứa dextrose — chỉ được dùng nước muối sinh lý. Tốc độ tối đa: 50 mg/phút (25 mg/phút ở người cao tuổi/bệnh tim) để tránh tụt huyết áp, nhịp tim chậm và loạn nhịp. Cần theo dõi ECG và huyết áp liên tục. Sử dụng tĩnh mạch lớn để giảm thiểu hội chứng bàn tay tím (thoát mạch → thiếu máu cục bộ mô mềm). (1) D5W gây kết tủa; 100 mg/phút là nguy hiểm. (3) Tiêm bolus nhanh có thể gây ngừng tim. (4) Đồng truyền KCl qua vị trí Y-site có nguy cơ kết tủa.
Giải thích chuyên sâu
Mẹo nhớ Phenytoin IV = nước muối, chậm, tĩnh mạch lớn, ECG. Fosphenytoin là lựa chọn thay thế an toàn hơn: tan trong nước, cho phép truyền nhanh hơn và ít tổn thương tại chỗ.
Tình huống lâm sàng
Tình huống Người bệnh 38 tuổi trong trạng thái động kinh liên tục; bác sĩ chỉ định liều nạp phenytoin 1000 mg IV. Người bệnh có đường truyền tĩnh mạch riêng 18G ở vùng khuỷu.
Khái niệm chính
Hội chứng găng tay tím — Thiếu máu và đổi màu chi do phenytoin thoát mạch; xử trí bằng ngừng truyền và nâng cao chi.
Fosphenytoin — Tiền thuốc tan trong nước của phenytoin; an toàn hơn khi dùng IV/IM và cho phép tốc độ 150 mg PE/phút.
Trạng thái động kinh liên tục — Cơn co giật kéo dài trên 5 phút hoặc tái diễn không hồi phục ý thức; cấp cứu cần nạp thuốc chống co giật nhanh.