Liều venlafaxine của người bệnh đã được tăng vào tuần trước. Huyết áp đo lặp lại hiện là 168/96 và 170/98 mm Hg, so với mức nền bình thường. Điều dưỡng nên thực hiện hành động nào?
1Trấn an người bệnh rằng tăng huyết áp liên quan đến liều là dự kiến và không cần đánh giá thêm.
2Yêu cầu người bệnh ngừng venlafaxine đột ngột ngay hôm nay và loại bỏ phần thuốc còn lại.
3Thông báo cho người kê đơn, tiếp tục theo dõi huyết áp và xem xét lại kế hoạch dùng thuốc.✓ Đáp án đúng
4Cho dùng thuốc thông mũi không kê đơn để đối kháng tác dụng tim mạch của venlafaxine.
Giải thích
Venlafaxine có thể gây tăng huyết áp tâm thu và tâm trương liên quan đến liều. Tăng huyết áp kéo dài cần được bác sĩ đánh giá và có thể cần giảm liều hoặc ngừng thuốc theo kế hoạch có giám sát. Huyết áp nên được đánh giá trước khi điều trị và thường xuyên trong quá trình điều trị. Ngừng thuốc đột ngột có thể gây triệu chứng cai, và thuốc thông mũi có thể làm tăng thêm huyết áp.
Lập luận lâm sàng Venlafaxine làm tăng hoạt tính norepinephrine khi tăng liều, có thể gây tăng huyết áp có ý nghĩa lâm sàng. Tăng huyết áp lặp lại sau khi tăng liều đáng lo ngại hơn một lần đo đơn lẻ.
Quy tắc quyết định Xác nhận và theo dõi xu hướng huyết áp, thông báo cho người kê đơn, xem xét các thuốc tăng huyết áp khác, và sử dụng kế hoạch giảm liều hoặc ngừng thuốc có giám sát nếu được chỉ định thay vì ngừng đột ngột.
Tình huống Nam 52 tuổi, MDD, khởi venlafaxine 6 tuần trước, hiện đang dùng 150 mg ngày 2 lần được 4 tuần. Đau đầu và ù tai hàng ngày. HA 156/96 mmHg, mạch 88 đều; HA nền 124/78. Không sốt, không đau ngực. Thuốc tại nhà: venlafaxine 150 mg BID, atorvastatin 20 mg, vitamin tổng hợp. Không dùng NSAID, thuốc cảm hay chất kích thích.
SNRI — Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine — venlafaxine, desvenlafaxine, duloxetine, levomilnacipran. Dùng cho trầm cảm, lo âu, đau thần kinh, đau xơ cơ. Tác dụng phụ chung: buồn nôn, tăng HA (venlafaxine nhiều nhất), vã mồ hôi, rối loạn tình dục.
Hội chứng cai SNRI — Ngừng đột ngột SNRI, đặc biệt venlafaxine do thời gian bán huỷ ngắn, gây chóng mặt, hoa mắt, cảm giác giật điện, giống cúm, lo âu, rối loạn tiêu hoá trong 24-48 giờ. Cần giảm liều dần trên 2-4 tuần; trường hợp nặng có thể cần bắc cầu bằng fluoxetine.
Theo dõi HA với venlafaxine — Đo HA nền và theo dõi liên tục sau mỗi lần tăng liều, đặc biệt trên 150 mg/ngày. Nếu HA tăng kéo dài, có thể giảm liều, đổi sang duloxetine hoặc thêm thuốc hạ áp.