Người đàn ông 52 tuổi mắc rối loạn trầm cảm chủ yếu, đã dùng… | MyMerci
Medical EmergenciesPA
Câu hỏi
Người đàn ông 52 tuổi mắc rối loạn trầm cảm chủ yếu, đã dùng venlafaxine 75 mg uống ngày 2 lần trong 6 tuần, 4 tuần trước được tăng lên 150 mg ngày 2 lần. Hiện than đau đầu kéo dài và ù tai. Huyết áp đo hôm nay là 156/96 mmHg (nền 124/78). Điều dưỡng nên làm gì?
1Báo bác sĩ kê đơn về tăng huyết áp liên quan liều, theo dõi HA và rà soát các tác nhân tăng áp khác.✓ Đáp án đúng
2Tăng liều venlafaxine lên 225 mg hai lần mỗi ngày, theo dõi cải thiện tâm trạng, và thông báo cho bệnh nhân rằng đau đầu và ù tai là phổ biến.
3Hướng dẫn bệnh nhân ngừng venlafaxine ngay lập tức, và lên lịch hẹn tái khám sau 1 tuần để đánh giá lại các triệu chứng.
4Hướng dẫn bệnh nhân giảm caffeine và natri trong chế độ ăn, theo dõi huyết áp tại nhà hàng tuần, và quay lại phòng khám sau 3 tháng.
Giải thích
Venlafaxine gây tăng huyết áp phụ thuộc liều do tác dụng noradrenergic, đặc biệt rõ trên 150 mg/ngày. Đau đầu, ù tai và mức tăng đo được so với nền là tác dụng thuốc thực sự chứ không chỉ do lối sống. Cần báo ngay bác sĩ để rà soát liều, tần suất theo dõi HA và các tác nhân tăng áp khác (NSAID, thuốc cảm chứa pseudoephedrine, chất kích thích). Tăng liều sẽ làm xấu thêm tăng huyết áp, hoãn tái khám là bỏ qua tác dụng phụ, tự ngưng thuốc gây hội chứng cai SNRI nặng (chóng mặt, cảm giác giật điện, triệu chứng giống cúm).
Giải thích chuyên sâu
SNRI cần đo HA nền và đo lại sau mỗi lần đổi liều — venlafaxine có nguy cơ tăng HA cao nhất; duloxetine ảnh hưởng nhẹ hơn nhưng vẫn cần theo dõi.
Tình huống lâm sàng
Tình huống Nam 52 tuổi, MDD, khởi venlafaxine 6 tuần trước, hiện đang dùng 150 mg ngày 2 lần được 4 tuần. Đau đầu và ù tai hàng ngày. HA 156/96 mmHg, mạch 88 đều; HA nền 124/78. Không sốt, không đau ngực. Thuốc tại nhà: venlafaxine 150 mg BID, atorvastatin 20 mg, vitamin tổng hợp. Không dùng NSAID, thuốc cảm hay chất kích thích.
Khái niệm chính
SNRI — Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine — venlafaxine, desvenlafaxine, duloxetine, levomilnacipran. Dùng cho trầm cảm, lo âu, đau thần kinh, đau xơ cơ. Tác dụng phụ chung: buồn nôn, tăng HA (venlafaxine nhiều nhất), vã mồ hôi, rối loạn tình dục.
Hội chứng cai SNRI — Ngừng đột ngột SNRI, đặc biệt venlafaxine do thời gian bán huỷ ngắn, gây chóng mặt, hoa mắt, cảm giác giật điện, giống cúm, lo âu, rối loạn tiêu hoá trong 24-48 giờ. Cần giảm liều dần trên 2-4 tuần; trường hợp nặng có thể cần bắc cầu bằng fluoxetine.
Theo dõi HA với venlafaxine — Đo HA nền và theo dõi liên tục sau mỗi lần tăng liều, đặc biệt trên 150 mg/ngày. Nếu HA tăng kéo dài, có thể giảm liều, đổi sang duloxetine hoặc thêm thuốc hạ áp.