Một bệnh nhân 45 tuổi đã dùng paroxetine 40 mg mỗi ngày trong 3 năm thì ngừng thuốc đột ngột cách đây 3 ngày vì làm mất lọ thuốc. Bệnh nhân hiện có biểu hiện mệt mỏi như cúm, chóng mặt, cảm giác như bị điện giật gọi là "brain zaps", buồn nôn, những giấc mơ sống động, cáu gắt và khó ngủ. Hành động điều dưỡng ưu tiên là gì?

Hội chứng cai thuốc SSRI/SNRI xảy ra khi ngừng thuốc chống trầm cảm tác động serotonergic một cách đột ngột hoặc giảm liều quá nhanh sau ít nhất 4 đến 6 tuần sử dụng. Nguy cơ cao nhất với các thuốc có thời gian bán hủy ngắn (paroxetine, venlafaxine, duloxetine) và liều dùng mãn tính rất cao; thấp nhất với fluoxetine vì chất chuyển hóa có hoạt tính tồn tại lâu. Khởi phát từ 1 đến 3 ngày sau khi ngừng; tự hết sau 1 đến 3 tuần. Ghi nhớ theo cụm từ FINISH: Flu-like (giống cúm), Insomnia (mất ngủ), Nausea (buồn nôn), Imbalance/dizziness (mất thăng bằng/chóng mặt), Sensory disturbances (rối loạn cảm giác, "brain zaps"), Hyperarousal/agitation (tăng kích thích/kích động). Phân biệt với tái phát trầm cảm: hội chứng cai thuốc có ưu thế về triệu chứng cơ thể, xuất hiện trong vài ngày, hết nhanh khi dùng lại thuốc; tái phát trầm cảm mất vài tuần và không có các đặc điểm cảm giác/cơ thể. Đáp ứng điều dưỡng chuẩn: (1) nhận biết và liên hệ bác sĩ kê đơn; (2) dùng lại paroxetine với liều trước đó để giảm triệu chứng nhanh, sau đó giảm liều dần trong vài tuần (thường 5 mg mỗi 1 đến 2 tuần); phương án thay thế là chuyển sang fluoxetine trong vài ngày để bắc cầu, rồi giảm liều vì fluoxetine tự giảm dần; (3) trấn an rằng đây không phải tái phát và có thể hồi phục, nhưng sàng lọc trầm cảm thực sự riêng biệt; (4) giáo dục không bao giờ ngừng thuốc đột ngột và lên kế hoạch giảm liều; (5) giảm nhẹ triệu chứng — nghỉ ngơi, bù nước, dùng thuốc chống nôn ngắn hạn nếu cần. Trấn an mà không hành động, ngừng thuốc vô thời hạn và thêm SSRI là sai.

Hội chứng cai xảy ra trong vài ngày sau khi ngừng đột ngột SSRI, đặc biệt paroxetine. Dùng lại rồi giảm chậm. Phân biệt với tái phát.