Tình huống Bệnh nhân 45 tuổi đau thần kinh ngoại biên do đái tháo đường đang dùng duloxetine 60 mg mỗi ngày; nay được kê sumatriptan cho cơn migraine mới và dùng thuốc cảm OTC chứa dextromethorphan. Tác dụng có hại nào điều dưỡng dạy bệnh nhân nhận biết?

Duloxetine (Cymbalta) là SNRI, lựa chọn đầu tay cho đau thần kinh do đái tháo đường, fibromyalgia, đau cơ xương khớp mạn, trầm cảm chính, lo âu lan toả. Kết hợp duloxetine với các thuốc serotonergic — triptan (sumatriptan, rizatriptan), SSRI/SNRI khác, MAOI, tramadol, dextromethorphan, ondansetron, linezolid, methylene blue, St John wort, MDMA — làm tăng nguy cơ hội chứng serotonin. Đặc điểm: thay đổi trạng thái tâm thần, tăng hoạt động thần kinh cơ (tăng phản xạ, rung giật cơ kể cả mắt, run, cứng), bất ổn tự chủ (sốt cao, nhịp nhanh, tăng huyết áp, vã mồ hôi, giãn đồng tử, triệu chứng tiêu hoá). Khởi phát thường trong vài giờ, mức độ từ nhẹ tới chết người. Xử trí: ngừng mọi thuốc serotonergic, hồi sức bằng dịch và làm mát, benzodiazepine cho kích động, ca nặng dùng cyproheptadine. Giáo dục duloxetine khác: giảm liều dần khi ngừng để tránh hội chứng cai SNRI, cảnh báo đóng khung về tự tử ở dưới 25 tuổi, lo ngại gan với rượu, theo dõi BP/HR, không nghiền nhai viên nang, dùng đều đặn. Sâu răng, thiếu máu, mất thính lực không phải nguy cơ chính.

duloxetine + triptan + dextromethorphan = nguy cơ serotonin chồng. Tăng phản xạ kèm rung giật cơ là dấu khám đặc trưng của hội chứng serotonin.