Một bệnh nhân 64 tuổi mắc đái tháo đường týp 2 và suy tim phân suất tống máu giảm bắt đầu dùng empagliflozin 10 mg đường uống mỗi ngày. Hướng dẫn nào của điều dưỡng là quan trọng nhất?

Thuốc ức chế SGLT-2 — hướng dẫn cho bệnh nhân
Thuốc ức chế SGLT-2 (nhóm gliflozin): empagliflozin (Jardiance), dapagliflozin (Farxiga), canagliflozin (Invokana), ertugliflozin (Steglatro). Ức chế tái hấp thu glucose ở thận → đái glucose → hạ đường huyết, giảm cân, hạ huyết áp, lợi ích tim mạch và thận trong suy tim và bệnh thận mạn (không phụ thuộc vào glucose).

Các điểm chính cần hướng dẫn:
- Nghỉ thuốc ngày ốm: tạm ngưng thuốc ức chế SGLT-2 khi nôn kéo dài, mất nước, thiếu oxy, phẫu thuật theo kế hoạch (3 ngày trước đó), ăn uống kém, hoặc bất kỳ bệnh cấp tính nào có thể gây nhiễm toan ceton. Chỉ dùng lại khi ăn uống bình thường trở lại.
- Nhiễm toan ceton với đường huyết bình thường (Euglycemic DKA): buồn nôn nặng, nôn, đau bụng, khó thở, mệt mỏi — ngay cả khi đường huyết bình thường/thấp; kiểm tra ceton; đánh giá khẩn cấp. Có nguy cơ tử vong nếu bị bỏ sót.
- Nhiễm khuẩn niệu dục: viêm âm đạo do nấm Candida, viêm bao quy đầu, nhiễm khuẩn tiết niệu; hướng dẫn vệ sinh, bù nước, báo cáo kịp thời.
- Mất dịch / hạ huyết áp tư thế: duy trì đủ nước; lưu ý ở người cao tuổi, người dùng thuốc lợi tiểu.
- Hoại thư Fournier (hiếm): đau vùng tầng sinh môn dữ dội, sưng, sốt — cấp cứu.
- Cắt cụt chi dưới (dấu hiệu ở canagliflozin — đã cũ; dữ liệu cập nhật): theo dõi chăm sóc bàn chân.
- Nguy cơ hạ đường huyết THẤP khi dùng đơn độc; nguy cơ tăng khi dùng phối hợp insulin hoặc sulfonylurea.
- Giới hạn thận: dapagliflozin/empagliflozin thường được dùng đến mức eGFR 20-25 để có lợi ích trong suy tim/bệnh thận mạn; không nên bắt đầu dùng trong bệnh thận mạn giai đoạn cuối trừ khi có chỉ định cụ thể.
- Lợi ích tim mạch/thận mạnh trong suy tim phân suất tống máu giảm và bệnh thận mạn — nhóm thuốc này hiện được khuyến cáo ngay cả khi không có đái tháo đường cho các chỉ định này.

Tại sao đáp án 1
SGLT-2 inhibitor (gliflozin):empagliflozin·dapagliflozin·canagliflozin·ertugliflozin. Chặn tái hấp thu glucose ở thận → glucosuria → BG↓·cân nặng↓·BP↓·bảo vệ tim mạch·thận trong HF/CKD.

Trọng tâm giáo dục
• Sick-day hold:nôn kéo dài·mất nước·hypoxia·dự định phẫu thuật (3 ngày trước)·ăn ít·bệnh cấp giữ thuốc·tái khởi khi hồi phục hoàn toàn.
• Euglycemic DKA:buồn nôn nặng·nôn·đau bụng·khó thở·mệt — ngay cả BG bình thường/thấp; xét nghiệm ceton·đánh giá cấp cứu. Bỏ sót có nguy cơ tử vong.
• Nhiễm trùng tiết niệu sinh dục:viêm âm đạo nấm·viêm quy đầu·UTI; vệ sinh·uống nước·báo cáo ngay.
• Mất nước·tụt huyết áp tư thế:người già·dùng lợi tiểu cẩn thận.
• Fournier gangrene (hiếm):đau dữ dội tầng sinh môn·sưng·sốt → cấp cứu.
• Cắt cụt chi dưới (canagliflozin signal — đã cập nhật):theo dõi chăm sóc chân.
• Nguy cơ hạ đường thấp khi đơn trị·tăng khi kết hợp insulin/sulfonylurea.
• Giới hạn thận:dapa/empa thường được dùng đến eGFR 20-25 cho HF/CKD; không khởi trong CKD nâng cao ngoài chỉ định cụ thể.
• HFrEF·CKD lợi ích CV/thận mạnh — chỉ định cả khi không tiểu đường.

Phân tích đáp án sai
2:SGLT-2 đơn trị hạ đường ít·không cần kiểm mỗi giờ·không chính xác. 3:Ăn thêm carb không liên quan SGLT-2·không phù hợp. 4:Hạn dịch gây mất nước·euglycemic DKA·AKI·cần đủ nước.