Một bệnh nhân 65 tuổi bắt đầu dùng aspirin liều thấp 81 mg đường uống mỗi ngày để dự phòng thứ cấp sau nhồi máu cơ tim gần đây. Câu nói nào của bệnh nhân cho thấy hiểu biết đúng?

Aspirin liều thấp (bảo vệ tim mạch)
Aspirin ức chế không hồi phục COX-1 trong tiểu cầu, làm giảm thromboxane A2 và sự kết tập tiểu cầu trong suốt đời sống của tiểu cầu (~7-10 ngày).

Hướng dẫn chính:
• Dùng một lần mỗi ngày trong bữa ăn để giảm kích ứng đường tiêu hóa; các dạng bào chế bao tan trong ruột đôi khi được sử dụng nhưng không phải lúc nào cũng bảo vệ tốt hơn.
• Dấu hiệu chảy máu: phân đen/hắc ín (melena), máu đỏ tươi qua trực tràng, ho ra máu, chảy máu nướu, bầm tím kéo dài hoặc bất thường, đau đầu dữ dội (có thể là xuất huyết nội sọ).
• Tránh dùng đồng thời NSAID (ibuprofen, naproxen) — chúng cạnh tranh ngăn aspirin gắn vào COX-1, làm giảm tác dụng bảo vệ tim mạch VÀ tăng nguy cơ chảy máu đường tiêu hóa; acetaminophen là thuốc giảm đau an toàn hơn.
• Hội chứng Reye: KHÔNG dùng aspirin cho trẻ em/vị thành niên bị bệnh do virus (thủy đậu, cúm) — nguy cơ bệnh não gan gây tử vong.
• Không ngừng aspirin khi chưa có quyết định của bác sĩ sau nhồi máu cơ tim/đặt stent — chỉ định dự phòng thứ cấp mạn tính.
• Viên bao tan trong ruột KHÔNG được nghiền/nhai — làm mất tác dụng của lớp bao; aspirin nhai được thì có thể dùng.
• Dị ứng: phản ứng chéo với NSAID và hiếm khi với sulfa.

Tại sao đáp án 2
Aspirin liều thấp ức chế không hồi phục COX-1 tiểu cầu·thromboxane A2↓·tác dụng 7-10 ngày.

Trọng tâm giáo dục
• 1 lần/ngày·cùng thức ăn giảm kích thích GI.
• Báo ngay dấu hiệu chảy máu:phân đen/hắc ín·máu đỏ tươi từ trực tràng·ho máu·chảy máu lợi·bầm bất thường·đau đầu nặng (ICH).
• Tránh NSAIDs (ibuprofen·naproxen) — cạnh tranh COX-1 với aspirin·giảm bảo vệ tim·tăng GI bleed. Acetaminophen an toàn hơn.
• Hội chứng Reye:trẻ em/thanh thiếu niên với bệnh do virus (thủy đậu·cúm) cấm aspirin — bệnh não-gan tử vong.
• MI/stent dự phòng thứ phát mạn·không tự ngừng.
• Viên bao tan ruột không nghiền·viên nhai OK.
• Dị ứng chéo với NSAID·hiếm với sulfa.

Phân tích đáp án sai
1:Kết hợp ibuprofen giảm bảo vệ tim+tăng GI bleed. 3:Thuốc dự phòng mạn·không tự ngừng. 4:Nghiền bao tan ruột sai.