Nitrate + chất ức chế PDE5 — hạ huyết áp đe dọa tính mạng
Các chất ức chế PDE5 (sildenafil, tadalafil, vardenafil) tăng cường tác dụng giãn mạch của nitrat bằng cách ức chế phân hủy cGMP, gây ra hạ huyết áp nặng, kháng trị có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tử vong. Sự phối hợp này bị chống chỉ định trong vòng 24 giờ sau khi dùng sildenafil/vardenafil và 48 giờ sau khi dùng tadalafil. Bệnh nhân này có tiền sử dùng thuốc rõ ràng và hiện đang bất ổn huyết động.
Các can thiệp ưu tiên:
• Ngừng tất cả các nitrat ngay lập tức; không cho thêm NTG.
• Tư thế nằm ngửa với chân nâng cao (tư thế Trendelenburg cải biên) để tăng hồi lưu tĩnh mạch.
• Thiết lập hai đường truyền tĩnh mạch cỡ lớn và truyền nhanh dịch tinh thể đẳng trương (1-2 L NaCl 0,9%) theo y lệnh.
• Theo dõi liên tục điện tâm đồ (ECG), huyết áp (BP), đo độ bão hòa oxy qua mạch đập; chuẩn bị sử dụng thuốc vận mạch (phenylephrine, norepinephrine) nếu chỉ truyền dịch không đủ.
• Thông báo cho bác sĩ; lấy mẫu troponin liên tục và đo điện tâm đồ 12 chuyển đạo (có thể đồng thời có hội chứng mạch vành cấp).
• Ghi chép hòa giải thuốc và thêm cảnh báo về sự phối hợp PDE5 + nitrat vào hồ sơ bệnh án.
Sự phối hợp này là nguyên nhân gây hạ huyết áp của ông; cho thêm sildenafil hoặc thêm nitrat đều nguy hiểm, và xuất viện là không phù hợp.
Giải thích chuyên sâu
Tại sao đáp án 2
Thuốc ức chế PDE5 (sildenafil·tadalafil·vardenafil) chặn phân hủy cGMP, tăng cường tác dụng giãn mạch của nitrate → tụt huyết áp nặng·khó kiểm soát·MI·đột quỵ·có thể tử vong. Kết hợp chống chỉ định trong 24 giờ với sildenafil/vardenafil, 48 giờ với tadalafil. Bệnh nhân này có tiền sử thuốc rõ ràng và đang không ổn định huyết động.
Ưu tiên điều dưỡng
(1) Ngừng tất cả nitrate ngay — không cho thêm NTG. (2) Nằm ngửa·nâng chân (modified Trendelenburg) tăng máu tĩnh mạch về tim. (3) 2 đường IV cỡ lớn + bolus tinh thể đẳng trương nhanh (1-2 L NS) theo y lệnh. (4) ECG·BP·pulse ox liên tục; chuẩn bị thuốc vận mạch (phenylephrine·norepinephrine) nếu dịch không đủ. (5) Báo bác sĩ·serial troponin·ECG 12 chuyển đạo (có thể đồng thời ACS). (6) Đối chiếu thuốc·thêm cảnh báo PDE5+nitrate vào hồ sơ.
Phân tích đáp án sai
1: NTG thêm sẽ làm tụt huyết áp nặng hơn có thể tử vong — cấm tuyệt đối. 3: Cho thêm sildenafil tăng cường tác dụng PDE5·vô lý. 4: Đau ngực·BP 68/40·HR 124 là cấp cứu — không thể xuất viện.
Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn.