Thuốc chẹn RAAS trong thai kỳ — độc tính với thai nhi
Các thuốc ức chế men chuyển (ACE inhibitors) và thuốc chẹn thụ thể angiotensin (ARBs) bị chống chỉ định trong tất cả các tam cá nguyệt của thai kỳ (FDA phân loại nhóm D cho thai kỳ — được thay thế bằng nhãn chi tiết). Phơi nhiễm gây ra loạn sản thận thai nhi, thiểu ối, giảm sản phổi, chậm phát triển trong tử cung (IUGR), giảm sản hộp sọ, và suy thận sơ sinh; nguy cơ cao nhất trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba nhưng phơi nhiễm trong tam cá nguyệt đầu cũng cần tránh. Ngay khi có thai được xác nhận (hoặc nghi ngờ mạnh), điều dưỡng phải tạm ngưng liều tiếp theo và liên hệ khẩn với bác sĩ kê đơn để chuyển ngay sang thuốc hạ huyết áp an toàn trong thai kỳ (labetalol, methyldopa, nifedipine ER, hoặc hydralazine). Trấn an, dùng nửa liều, hoặc trì hoãn việc chuyển đến bác sĩ kê đơn đều khiến thai nhi tiếp tục phơi nhiễm với nguy cơ quái thai. Bệnh nhân cũng cần được tư vấn rằng các lần mang thai sau cần được tư vấn trước khi thụ thai và điều chỉnh thuốc.
Giải thích chuyên sâu
Tại sao đáp án 2
Thuốc ức chế ACE và ARB chống chỉ định toàn bộ thai kỳ (FDA Category D — hiện thay bằng nhãn chi tiết). Phơi nhiễm gây thiểu sản thận thai·thiểu ối·thiểu sản phổi·IUGR·thiểu sản hộp sọ·suy thận sơ sinh — nguy cơ cao nhất tam cá nguyệt 2-3 nhưng tam cá nguyệt 1 cũng tránh. Khi xác nhận (hoặc nghi ngờ mạnh) có thai: giữ liều tiếp theo + liên hệ khẩn bác sĩ chuyển sang thuốc hạ áp an toàn (labetalol·methyldopa·nifedipine ER·hydralazine).
Phân tích đáp án sai
1: Tam cá nguyệt 1 an toàn là sai — chống chỉ định toàn bộ thai kỳ. 3: Nửa liều cũng phơi nhiễm thai — không có biên độ an toàn. 4: Hẹn 12 tuần là chậm hơn 7 tuần → tích lũy phơi nhiễm gây dị tật, phải đổi ngay.
Giáo dục
Phụ nữ độ tuổi sinh sản kê ACEi/ARB phải được tư vấn tránh thai trước·đổi thuốc khi lập kế hoạch có thai·báo cáo ngay khi nghi có thai. Ngoài losartan, các -sartan khác (valsartan·olmesartan·irbesartan·telmisartan) và tất cả -pril cùng chống chỉ định. Thay thế an toàn ưu tiên: labetalol/methyldopa (HTN mạn), nifedipine ER/hydralazine (bổ sung). Atenolol tránh do nguy cơ IUGR.
Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn.