Một bệnh nhân 72 tuổi bị suy tim đang dùng captopril 25 mg uống ba lần mỗi ngày và spironolactone 25 mg uống hàng ngày. Kết quả xét nghiệm buổi sáng cho thấy kali huyết thanh 5,9 mEq/L (5,9 mmol/L). Bệnh nhân báo yếu cơ và cảm giác tê quanh miệng. Hành động nào của điều dưỡng được ưu tiên?

Ức chế men chuyển + lợi tiểu giữ kali — nhận biết tăng kali máu
Captopril (ức chế men chuyển) làm giảm aldosterone, giảm bài tiết K+ qua thận. Khi kết hợp với spironolactone (đối kháng aldosterone, giữ kali), tác dụng hiệp đồng gây tăng kali máu — tương tác đe dọa tính mạng phổ biến nhất trong phối hợp này. Kali bình thường: 3,5-5,0 mEq/L; 5,9 mEq/L là tăng kali máu mức trung bình đến nặng và bệnh nhân có triệu chứng thần kinh cơ điển hình (yếu cơ, dị cảm quanh miệng). Nguy cơ tức thời lớn nhất là loạn nhịp tim (sóng T nhọn → QRS giãn rộng → rung thất/vô tâm thu). Hành động điều dưỡng đầu tiên là thiết lập theo dõi tim liên tục (điện tâm đồ 12 chuyển đạo/telemetry) VÀ thông báo cho bác sĩ — những hành động này không thể tách rời về mức độ ưu tiên. Các chỉ định tiếp theo của bác sĩ có thể bao gồm tạm ngưng các thuốc gây tăng kali, truyền tĩnh mạch calci gluconat (ổn định màng tế bào), insulin + D50 (chuyển kali vào trong tế bào), và chất gắn kết (kayexalate hoặc patiromer) để thải trừ. Việc tự ý dùng kayexalate hoặc chuối không phải là ưu tiên do điều dưỡng khởi xướng. Cho liều captopril tiếp theo sẽ làm tình trạng xấu đi.

Tại sao đáp án 1
Captopril (ACEi) giảm aldosterone → giảm đào thải K+ qua thận. Kết hợp với spironolactone (giữ kali) gây tăng kali máu hiệp đồng — tương tác phổ biến và đe dọa tính mạng nhất của tổ hợp này. K+ bình thường 3.5-5.0 mEq/L; 5.9 là trung-nặng kèm triệu chứng thần kinh cơ điển hình.

Nguy cơ tức thì
Loạn nhịp tim — peaked T → QRS rộng → VF/ngừng tim. ECG 12 chuyển đạo/telemetry ngay + báo bác sĩ ưu tiên (không tách rời). Sau đó bác sĩ chỉ định: giữ thuốc·IV calcium gluconate (ổn định màng)·insulin+D50 (chuyển vào nội bào)·kayexalate/patiromer (đào thải).

Phân tích đáp án sai
2: Cho thêm captopril làm K+ nặng hơn — phải giữ ngay. 3: Chuối là thực phẩm giàu K+ — không phù hợp. 4: Kayexalate đơn độc không phải ưu tiên điều dưỡng tự quyết, K+ 5.9 kèm triệu chứng thần kinh cần IV calcium·insulin·dextrose trước — báo bác sĩ + ECG là phù hợp nhất.