Bốn người lớn mắc hen suyễn đến cơ sở chăm sóc khẩn cấp. Biểu hiện nào cho thấy đợt cấp NẶNG NHẤT cần chuyển ngay đến khoa Cấp cứu để xử trí tích cực?
1Bệnh nhân nói thành cụm ngắn, RR 26, SpO2 92%, khò khè thở ra rải rác, dùng cơ phụ, peak flow 60% dự đoán.
2Bệnh nhân tỉnh và nói được câu đầy đủ, RR 20, SpO2 95% khí phòng, khò khè cuối thì thở ra nhẹ.
3Bệnh nhân ngồi cúi, chỉ nói được từng từ, RR 32, SpO2 86% khí phòng, peak flow < 50% dự đoán, lo âu và tức ngực.
4Bệnh nhân lừ đừ, ngả ra sau, "ngực im lặng" với khí lưu thông tối thiểu khi nghe phổi, SpO2 84%, thở nghịch thường.✓ Đáp án đúng
Giải thích
Lựa chọn 4 biểu hiện cơn hen ác tính đe dọa tính mạng: "phổi câm" nghĩa là có rất ít không khí lưu thông đến mức không còn nghe thấy tiếng khò khè — điều này nguy hiểm hơn là khò khè to. Kết hợp với lơ mơ, thở nghịch thường và giảm oxy máu nặng, bệnh nhân này đang tiến đến suy hô hấp và cần được chuyển cấp cứu đến khoa Cấp cứu với khả năng đặt nội khí quản. Lựa chọn 2 là nhẹ, Lựa chọn 1 là trung bình, Lựa chọn 3 là nặng nhưng chưa đe dọa tính mạng (vẫn còn nghe khò khè và tỉnh táo). Giảm khò khè trong hen suyễn KHÔNG phải là cải thiện — đó là dấu hiệu báo động.
Bẫy hen NCLEX hay gặp nhất là "ngực im lặng = đe dọa tính mạng". Các dấu hiệu nguy hiểm khác: lừ đừ/lú lẫn, vận động ngực-bụng nghịch thường, kiệt sức, pCO2 trở về bình thường (dấu hiệu mệt, không phải cải thiện), nhịp chậm. Buộc phải can thiệp ngay với SABA khí dung liên tục, magie TM, corticoid TM/TB và có thể đặt nội khí quản.
Phòng khám cấp cứu, 4 người lớn bị cơn hen cấp mức độ khác nhau. Điều dưỡng phân loại phải phân biệt nhẹ, trung bình, nặng và đe dọa tính mạng để quyết định xử trí.
Trạng thái hen — Cơn hen nặng không đáp ứng giãn phế quản ban đầu; có thể tiến tới suy hô hấp.
Ngực im lặng — Mất khò khè do giới hạn dòng khí nặng; dấu hiệu báo trước suy hô hấp.
Lưu lượng đỉnh thở ra (PEF) — Đo khách quan tắc nghẽn đường thở; < 50% dự đoán = nặng, < 33% = đe dọa tính mạng.