Một bệnh nhân 64 tuổi đang ở ngày hậu phẫu thứ 6 sau phẫu thuật cắt đoạn ruột non. Điều dưỡng ghi nhận bụng chướng, tiếng nhu động ruột the thé kiểu kim khí từng cơn, bệnh nhân than đau quặn từng cơn 8/10 điểm, và nôn dịch mật. Giải thích nào định hướng hành động ưu tiên của điều dưỡng?
1Những dấu hiệu này phù hợp với liệt ruột sau phẫu thuật — duy trì tình trạng nhịn ăn uống (NPO), tiếp tục truyền dịch tĩnh mạch, và đặt bệnh nhân ở tư thế Fowler cao để thoải mái.
2Phát hiện phù hợp với tắc ruột non sớm — báo bác sĩ, ngừng ăn uống, dự đoán giảm áp NG, dịch IV, và chụp bụng.✓ Đáp án đúng
3Những dấu hiệu này phù hợp với sự trở lại bình thường của nhu động ruột sau khi cắt bỏ ruột non — khuyến khích đi lại, nâng cao chế độ ăn khi dung nạp, và cho thuốc chống nôn khi cần nếu nôn.
4Những dấu hiệu này điển hình của táo bón sau phẫu thuật — cho thuốc nhuận tràng đường uống, khuyến khích tăng lượng nước uống, và hỗ trợ đi lại sớm.
Giải thích
Vào ngày hậu phẫu thứ 6, chức năng ruột hồi phục sẽ tạo ra tiếng nhu động ruột đều, ngắt quãng bình thường kèm đại tiện ra hơi và phân. Tiếng nhu động ruột the thé, kiểu kim khí, “leng keng” hoặc tiếng ọc ạch từng cơn cùng với chướng bụng, đau quặn từng cơn và nôn dịch mật là dấu hiệu điển hình của tắc ruột non sớm (cơ học, thường do dính sau phẫu thuật). Hành động ưu tiên là báo ngay bác sĩ, cho nhịn ăn uống, chuẩn bị đặt ống thông mũi – dạ dày giải áp, truyền dịch tĩnh mạch để điều chỉnh giảm thể tích máu và rối loạn điện giải do dịch thoát vào khoang thứ ba và nôn, cùng chụp bụng (X-quang tư thế đứng và nằm, CT). Lựa chọn 3 đọc nhầm tắc ruột thành hồi phục bình thường. Lựa chọn 1 nhầm liệt ruột (bụng câm, không đau) với tắc ruột cơ học. Lựa chọn 4 bỏ qua tình trạng cấp cứu ngoại khoa.
Tắc ruột cơ học khác với liệt ruột ở ba cách chính: (1) tiếng nhu động — cao, kim loại, rushing ngắt quãng sớm trong tắc (nhu động chiến đấu với chỗ chặn), so với không có hoặc giảm trong liệt ruột; (2) đau — quặn, ngắt quãng, nặng trong tắc, so với nhẹ hoặc không có trong liệt; (3) hình ảnh — nhiều mức nước-khí trong các quai giãn trên điểm tắc với ít hoặc không có khí xa, so với khí lan tỏa trong liệt. Dính sau phẫu thuật là nguyên nhân hàng đầu của SBO sau phẫu thuật sớm. Bộ quản lý ban đầu: NG giảm áp cho các quai giãn, NPO với hồi sức dịch IV để điều chỉnh mất do thoát mạch, bù điện giải, nghỉ ruột trong khi hình ảnh làm rõ mức độ và nghiêm trọng. Tắc nghẹt với tổn thương mạch máu (đau liên tục nặng, sốt, viêm phúc mạc, tăng bạch cầu, tăng lactate) yêu cầu phẫu thuật khẩn cấp. Quản lý bảo tồn thường giải quyết SBO dính đơn giản; thất bại hoặc nghẹt khởi phát thám sát phẫu thuật.
Bệnh nhân 64 tuổi hậu phẫu cắt ruột non ngày 6. Phát hiện: bụng chướng, tiếng nhu động ruột cao kim loại từng đợt, đau quặn từng cơn 8/10, và nôn mật.
SBO cơ học vs Liệt ruột — Tắc cơ học: tiếng nhu động cao, kim loại, rushing từng đợt sớm; đau quặn ngắt quãng nặng; mức nước-khí với giãn gần, xẹp xa trên hình ảnh. Liệt ruột: bụng im lặng hoặc giảm hoạt động, đau nhẹ liên tục, mẫu khí lan tỏa.
Bộ quản lý ban đầu — NG giảm áp cho quai giãn; NPO với hồi sức dịch IV cho mất do thoát mạch; bù điện giải; nghỉ ruột; hình ảnh làm rõ mức và nghiêm trọng. Hầu hết tắc dính đơn giản giải quyết với chăm sóc bảo tồn.
Cờ đỏ tắc nghẹt — Đau liên tục nặng, sốt, dấu hiệu phúc mạc (rebound, guarding), tăng bạch cầu, tăng lactate, bất ổn huyết động. Cho thấy tổn thương mạch máu của quai bị kẹt và yêu cầu thám sát phẫu thuật khẩn cấp.