Một bệnh nhân nam 62 tuổi đang nằm tại khoa Hồi sức tích cực nội-ngoại, ngày hậu phẫu thứ 2 sau phẫu thuật cắt gần toàn bộ đại tràng do viêm túi thừa đại tràng thủng. Ông có một ống thông tĩnh mạch trung tâm ba nòng (CVC) ở tĩnh mạch cảnh trong bên phải được đặt cách đây 4 ngày, một sonde tiểu lưu, và một vết mổ đường trắng giữa bụng được đóng bằng ghim. Điều dưỡng trưởng ca đang thực hiện kiểm tra tuân thủ gói dự phòng nhiễm khuẩn bệnh viện (HAI). Những hành động điều dưỡng nào phù hợp với các gói dự phòng HAI dựa trên bằng chứng? Chọn tất cả các đáp án đúng.
Select All That Apply
Chọn câu trả lời rồi xem đáp án.
Giải thích
Duy trì đường huyết quanh mổ và giai đoạn sớm sau mổ dưới 180 mg/dL, đồng thời giữ thân nhiệt bình thường để giảm nhiễm khuẩn vết mổ (Lựa chọn 1). Dùng hàng rào vô khuẩn tối đa khi đặt CVC (Lựa chọn 2). Xác minh kháng sinh dự phòng trước mổ được dùng đúng thời điểm và ngừng thích hợp sau mổ (Lựa chọn 3). Tắm chlorhexidine hằng ngày và đánh giá vị trí CVC giúp phòng CLABSI (Lựa chọn 4). Đánh giá nhu cầu ống tiểu mỗi ngày và rút ngay khi không còn chỉ định (Lựa chọn 5). Giữ túi dẫn lưu thấp hơn bàng quang; nâng lên cao gây trào ngược và tăng nguy cơ CAUTI (Lựa chọn 6).
Lập luận lâm sàng Tồn tại đồng thời ba nguy cơ HAI: CLABSI (CVC ngày 4), CAUTI (catheter tiểu lưu), SSI (sau cắt đại tràng). Mỗi HAI có gói phòng ngừa riêng. Đáp án sai ③ khai thác nhầm quan niệm "nâng túi lên cao giúp dẫn lưu tốt hơn" — thực tế đảo ngược trọng lực và gây trào ngược.
Mẹo ghi nhớ Gói CLABSI: Vệ sinh tay + MSB khi đặt + Khử khuẩn CHG + Vị trí tối ưu (đòn gánh/PICC) + Đánh giá hàng ngày + Tắm CHG Gói CAUTI: Chỉ đặt khi có chỉ định + Đặt vô khuẩn + Hệ thống kín + Túi LUÔN dưới bàng quang + Đánh giá rút hàng ngày Gói SSI: Kháng sinh ≤60 phút trước rạch da + Ngừng trong 24h + Bình nhiệt + Đường huyết <180 + Tông đơ (không dùng dao cạo)
Việt Nam vs Hoa Kỳ Tại Việt Nam, phác đồ tắm CHG chưa được chuẩn hóa rộng rãi như ở Mỹ. Tại Mỹ, NHSN theo dõi CLABSI và CAUTI là HAI bắt buộc báo cáo ảnh hưởng đến thanh toán bảo hiểm. NCLEX áp dụng tiêu chuẩn CDC/IHI của Hoa Kỳ.
Hướng dẫn thực hành lâm sàngGói CVC của IHI (5 yếu tố): ①Vệ sinh tay ②MSB khi đặt ③Khử khuẩn da bằng CHG ④Vị trí đặt tối ưu (đòn gánh/PICC, tránh đùi) ⑤Đánh giá hàng ngày và rút sớm. Tắm CHG là yếu tố bổ sung thứ 6 dựa trên bằng chứng.
Phòng ngừa CAUTI (HICPAC): Chỉ đặt khi có chỉ định, dùng lòng nhỏ nhất, duy trì hệ thống dẫn lưu kín, túi luôn dưới bàng quang, cố định catheter, đánh giá rút hàng ngày — phác đồ do điều dưỡng chủ trì không cần y lệnh bác sĩ tại nhiều cơ sở.
Gói phòng ngừa SSI (CDC 2017): Kháng sinh dự phòng trong 60 phút (vancomycin 120 phút), ngừng trong 24 giờ (phẫu thuật tim 48 giờ), bình nhiệt, đường huyết <180, tắm CHG trước mổ, cạo lông bằng tông đơ.
CLABSI (Central Line-Associated Bloodstream Infection) / Nhiễm khuẩn huyết liên quan catheter tĩnh mạch trung tâm — Định nghĩa CLABSI (CDC/NHSN): Nhiễm khuẩn huyết nguyên phát ở bệnh nhân có CVC trong vòng 48 giờ trước khi nhiễm khuẩn xuất hiện. MSB khi đặt và tắm CHG hàng ngày là hai biện pháp có hiệu quả phòng ngừa cao nhất.
CAUTI (Catheter-Associated Urinary Tract Infection) / Nhiễm khuẩn tiết niệu liên quan catheter — Định nghĩa CAUTI (CDC/NHSN): Nhiễm khuẩn tiết niệu xảy ra sau khi lưu catheter hơn 2 ngày lịch. Phác đồ rút catheter do điều dưỡng chủ trì giúp loại bỏ chậm trễ y lệnh và giảm CAUTI khoảng 50%.
SSI (Surgical Site Infection) / Nhiễm khuẩn vị trí phẫu thuật — Phân loại SSI (CDC): Bề mặt vết mổ (da và mô dưới da), sâu vết mổ (cân và cơ), cơ quan/khoang (khoang bụng...). Phẫu thuật đại trực tràng có nguy cơ SSI cao nhất trong phẫu thuật chương trình. Thời điểm dùng kháng sinh là biện pháp đơn lẻ hiệu quả nhất.