Vào ngày hậu phẫu thứ 3 sau khi thay khớp háng, một người bệnh phát triển sưng bắp chân một bên, đau khi chạm, sờ ấm và đỏ. Siêu âm duplex đối với nghi ngờ huyết khối tĩnh mạch sâu đang chờ thực hiện. Các hành động điều dưỡng nào là phù hợp? Chọn tất cả các đáp án áp dụng.
Select All That Apply
Chọn câu trả lời rồi xem đáp án.
Giải thích
Nghi ngờ DVT đòi hỏi đánh giá lâm sàng và xét nghiệm khách quan; dấu hiệu Homans không nhạy cũng không đặc hiệu và không nên được sử dụng để chẩn đoán DVT (Lựa chọn 1). Các triệu chứng hô hấp đột ngột, đau ngực, nhịp tim nhanh, ngất, hoặc giảm oxy máu có thể chỉ ra thuyên tắc phổi và đòi hỏi tăng cấp ngay lập tức, chăm sóc hỗ trợ và đánh giá chẩn đoán (Lựa chọn 2). Cấp thuốc chống đông theo đơn sử dụng liều lượng và theo dõi đặc hiệu cho từng loại thuốc có tính đến chức năng thận, cân nặng, nguy cơ chảy máu và các phương pháp xét nghiệm tại địa phương thay vì tỷ lệ aPTT phổ quát (Lựa chọn 3). Không áp dụng nén lên chân có triệu chứng trong khi đang đánh giá DVT cấp tính; dự phòng ở chân không bị ảnh hưởng chỉ được tiếp tục khi có chỉ định và phù hợp (Lựa chọn 4). Không massage một chân bị nghi ngờ DVT (Lựa chọn 5). Sau khi bắt đầu chống đông hoặc điều trị khác và người bệnh ổn định, đi lại sớm thường được ưu tiên hơn là nằm nghỉ tại giường thường quy (Lựa chọn 6).
Lập luận lâm sàng Chăm sóc VTE dựa trên tam chứng Virchow — ứ trệ, tổn thương nội mạc và tăng đông. Điều dưỡng đối phó từng yếu tố: SCD và đi lại chống ứ trệ, chăm sóc đường truyền và sau mổ chống tổn thương, chống đông chống tăng đông. Nghi PE ở bất kỳ bệnh nhân nội trú nào có khó thở đột ngột và nhịp tim nhanh.
Mẹo nhớ Bộ VTE = M-A-M-A: Mechanical SCD · Anticoagulation · Mobilization (vận động cổ chân + đi lại) · Avoid mát-xa và nhiệt. Hình ảnh PE = khó thở đột ngột + đau màng phổi + nhịp tim nhanh + giảm oxy.
Hàn vs Mỹ Khoa Hàn Quốc trước đây dùng nhiệt và mát-xa cho đau chân, điều này nguy hiểm nếu có DVT. NCLEX-RN yêu cầu điều dưỡng tránh mát-xa và nhiệt với bất kỳ đau chân nào có thể là DVT và chụp hình ảnh trước.
Hướng dẫn lâm sàngHướng dẫn VTE của ACCP và CHEST: DVT hoặc PE đã xác định — chống đông ít nhất 3 tháng với LMWH, UFH, warfarin (INR 2 đến 3) hoặc DOAC (rivaroxaban, apixaban). Nguy cơ chảy máu cao hoặc chống chỉ định chống đông — bộ lọc IVC. Bệnh nhân nội trú có nguy cơ — SCD cơ học và phòng ngừa thuốc khi không chống chỉ định. Đánh giá PE — điểm Wells, D-dimer, CT mạch phổi (V/Q nếu CTPA chống chỉ định).
Bẫy thiBẫy NCLEX hay gặp: mát-xa và nhiệt cho DVT đã xác định, dựa vào dấu Homans, ngừng chống đông trong khi chờ chẩn đoán hình ảnh ở xác suất cao, bỏ sót PE ở bệnh nhân sau mổ với khó thở đột ngột. Lưu ý: cục máu đông ở chân có thể trở thành cục máu đông ở phổi — bảo vệ, chống đông và quan sát.
Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) — Hình thành cục máu đông ở các tĩnh mạch sâu của chi dưới hoặc khung chậu. Yếu tố nguy cơ theo tam chứng Virchow: ứ trệ (bất động, mổ), tổn thương nội mạc (chấn thương, đường truyền trung tâm), tăng đông (ung thư, thuốc tránh thai uống, mang thai, bệnh ưa đông di truyền). Triệu chứng cổ điển: sưng bắp chân một bên, đau, ấm và đỏ. Chẩn đoán: đánh giá lâm sàng cộng D-dimer và siêu âm Doppler. Mẹo NCLEX: triệu chứng hai bên thường do hệ thống; triệu chứng một bên gợi ý DVT.
Thuyên tắc phổi (PE) — Tắc nghẽn dòng máu động mạch phổi do cục máu đông, thường xuất phát từ DVT chi dưới. Biểu hiện khó thở đột ngột, đau ngực kiểu màng phổi, nhịp tim nhanh, giảm oxy và đôi khi ho ra máu. Chẩn đoán: điểm Wells, D-dimer, CT mạch phổi. Điều trị: chống đông; cân nhắc tiêu sợi huyết hoặc lấy cục máu đông trong PE nặng có rối loạn huyết động. Mẹo NCLEX: khó thở đột ngột sau bất động, mổ hoặc DVT là PE cho đến khi chứng minh ngược lại.
Phòng ngừa VTE — Phòng ngừa thuyên tắc tĩnh mạch nhiều lớp ở bệnh nhân nội trú: cơ học (SCD, đi lại sớm, vận động cổ chân, bù dịch) và dược lý (LMWH như enoxaparin 40 mg tiêm dưới da hằng ngày, heparin không phân đoạn 5000 đơn vị tiêm dưới da mỗi 8 giờ hoặc DOAC tùy nguy cơ). Cơ học đơn thuần dùng khi chống đông chống chỉ định. Mẹo NCLEX: mát-xa hoặc áp nhiệt vào bắp chân không bao giờ phù hợp khi nghi ngờ hoặc xác định DVT.