Một điều dưỡng viên đang chăm sóc một bệnh nhân 79 tuổi được chuyển đến từ cơ sở chăm sóc dài hạn với tình trạng sụt cân 9 kg trong 4 tháng, BMI 18,1, điểm MNA-SF là 6 (nguy cơ suy dinh dưỡng cao), albumin huyết thanh 2,4 g/dL, và một tổn thương do tì đè độ 2 ở vùng xương cùng. Bệnh nhân đã được nhịn ăn hoàn toàn (NPO) trong 3 ngày do một thủ thuật gần đây. Những hành động nào hỗ trợ quản lý dinh dưỡng toàn diện? Chọn tất cả các phương án đúng.
Select All That Apply
Chọn câu trả lời rồi xem đáp án.
Giải thích
Suy dinh dưỡng nặng (BMI dưới 18,5, MNA-SF từ 0 đến 7, albumin thấp, NPO kéo dài) kèm theo tổn thương do tì đè và sụt cân đòi hỏi phải phục hồi dinh dưỡng cẩn thận để phòng ngừa hội chứng nuôi ăn lại. Các hành động cần thiết: (1) cho ăn lại từ từ ở mức 25 đến 50 phần trăm mục tiêu trong 24 đến 48 giờ đầu, tăng dần trong 3 đến 7 ngày dựa trên khả năng dung nạp — trực tiếp phòng ngừa hội chứng nuôi ăn lại; (2) thiamine 100 mg trước hoặc cùng với lần nạp carbohydrate đầu tiên — phòng ngừa bệnh não Wernicke ở người nghiện rượu và nhịn đói kéo dài; (3) theo dõi phospho, magie và kali hàng ngày trong tuần đầu tiên kèm bổ sung — phát hiện sự dịch chuyển nội bào trước khi xảy ra loạn nhịp tim hoặc suy hô hấp. Nuôi dưỡng tĩnh mạch hoàn toàn (TPN) đạt mục tiêu ngay ngày đầu tiên (phương án 2) là yếu tố kinh điển khởi phát hội chứng nuôi ăn lại — đe dọa tính mạng. Ngừng bổ sung dinh dưỡng đường uống cho đến khi cân nặng ổn định (phương án 5) làm nặng thêm tình trạng suy dinh dưỡng; nên tiếp tục bổ sung và theo dõi. Chờ đến khi tổn thương do tì đè lành mới cho dinh dưỡng giàu protein (phương án 6) là ngược — sự thiếu hụt protein CHÍNH là yếu tố làm chậm lành thương; protein tích cực (1,2 đến 1,5 g/kg/ngày) hỗ trợ lành vết thương đồng thời theo dõi điện giải.
Suy dinh dưỡng Nặng + Nguy cơ Nuôi ăn lại Bệnh nhân này đáp ứng nhiều tiêu chí: BMI 18,1, MNA-SF 6, albumin 2,4, giảm cân 9 kg trong 4 tháng, NPO 3 ngày, loét tì đè.
Phân tầng Nguy cơ MNA-SF - 12 đến 14: bình thường - 8 đến 11: có nguy cơ - 0 đến 7: nguy cơ cao
Gói Phòng ngừa Nuôi ăn lại 1. Bắt đầu ở 25 đến 50 phần trăm calo mục tiêu 2. Thiamine 100 mg trước carbohydrate đầu 3. Hàng ngày phos, Mg và K tuần đầu, bổ sung 4. Theo dõi tim cho suy dinh dưỡng nặng 5. Tiến triển trong 3 đến 7 ngày khi dung nạp
Loét tì đè + Dinh dưỡng - Protein 1,2 đến 1,5 g/kg/ngày (lành vết thương) - Bổ sung vitamin C 500 mg, kẽm 25 mg - Đủ nước - KHÔNG trì hoãn dinh dưỡng để chờ lành — ngược lại là đúng
Đáp án sai 4: TPN đầy đủ ngày 1 equals yếu tố kích hoạt nuôi ăn lại điển hình. 5: Ngừng ONS làm xấu thiếu hụt. 6: Hạn chế protein làm xấu lành vết thương.
Chủ đề NCSBN BCC — Dinh dưỡng và bệnh mạn tính.
Tình huống79 tuổi, nhập từ LTC, suy dinh dưỡng nặng.
Hồ sơ- Giảm cân 9 kg trong 4 tháng- BMI 18,1- MNA-SF 6 (nguy cơ cao)- Albumin 2,4 g/dL- Loét tì đè xương cùng giai đoạn 2- NPO 3 ngày sau thủ thuật
Nguy cơHội chứng nuôi ăn lại nguy cơ cao. Khởi động dần dần cộng thiamine cộng theo dõi điện giải cần thiết.
Cách Tiếp cậnĂn lại từ từ cộng thiamine cộng điện giải hàng ngày cộng protein cho lành vết thương.
MNA-SF (Mini Nutritional Assessment Short Form) — Công cụ sàng lọc dinh dưỡng được kiểm chứng cho người 65 tuổi trở lên: 6 mục (lượng ăn vào, giảm cân, vận động, stress tâm lý hoặc bệnh cấp, các vấn đề thần kinh tâm lý, BMI). Tổng điểm 0 đến 14: 12 đến 14 bình thường, 8 đến 11 có nguy cơ, 0 đến 7 nguy cơ cao suy dinh dưỡng. Kích hoạt đánh giá toàn diện và can thiệp. Sử dụng tại bệnh viện, LTC và cộng đồng.
Thiamine trong nuôi ăn lại — Đồng yếu tố vitamin B1 cho chuyển hóa carbohydrate. Dự trữ thiamine cạn kiệt sau 2 đến 3 tuần đói. Cho ăn lại bằng carbohydrate mà không bổ sung thiamine kích hoạt bệnh não Wernicke (lú lẫn, mất phối hợp, liệt cơ vận nhãn) và Korsakoff (trí nhớ). Chuẩn: 100 mg IV, IM hoặc PO trước hoặc cùng liều carbohydrate đầu, lặp lại hàng ngày trong 3 đến 5 ngày ở bệnh nhân nguy cơ cao.
Dinh dưỡng cho loét tì đè — Protein cao hơn (1,2 đến 1,5 g/kg/ngày cho PI giai đoạn 2 đến 4), đủ calo (30 đến 35 kcal/kg/ngày), vitamin C 500 mg/ngày, và kẽm 15 đến 25 mg/ngày hỗ trợ lành vết thương. Bù nước 30 mL/kg/ngày. Hạn chế dinh dưỡng cho đến khi lành là chống chỉ định — thiếu protein chính là cản trở cơ bản. Giới thiệu chuyên gia dinh dưỡng cho kế hoạch cá nhân hóa, đặc biệt nếu có CKD hoặc DM đồng mắc.