Một điều dưỡng đang chăm sóc một bệnh nhân 52 tuổi nhập ICU thần kinh với xuất huyết khoang dưới nhện độ III được xác nhận do vỡ phình mạch thông trước. Bệnh nhân được đặt coil nội mạch 4 giờ trước. Hiện tại: GCS 12, huyết áp 168/94 mmHg, mạch 56 (từ 78), đồng tử 3 mm phản ứng, đau đầu tiến triển nặng dần. Dẫn lưu não thất ngoài (EVD) đặt 15 cm trên dái tai và lượng CSF ra rất ít trong giờ qua. Hành động nào điều dưỡng nên thực hiện? Chọn tất cả các đáp án phù hợp.
Select All That Apply
Chọn câu trả lời rồi xem đáp án.
Giải thích
SAH sau vỡ với mạch chậm mới (78 xuống 56), áp suất mạch giãn rộng (168/94, PP 74), đau đầu nặng dần là tam chứng Cushing — dấu hiệu muộn và nguy hiểm của tăng áp lực nội sọ. Hành động quan trọng: (1) thông báo ngay cho ngoại thần kinh; (2) xác nhận thiết lập EVD — lượng dẫn lưu rất ít có thể do tắc, sai vị trí so với dái tai, hoặc van ba chiều khóa; (4) đầu giường 30 độ với cổ trung tính tối ưu hồi lưu tĩnh mạch mà không ảnh hưởng tưới máu; (5) tránh các hoạt động làm tăng ICP (Valsalva, hút đờm không tiền oxy hóa, gập háng, vận động đẳng trường). Đầu giường phẳng (3) tăng ICP. Truyền nhanh 1 L (6) không có mục tiêu huyết động cụ thể có thể làm xấu phù não; phác đồ SAH dùng mục tiêu thể tích bình thường + HHH chọn lọc khi co thắt mạch.
Tam chứng Cushing — Dấu hiệu ICP Muộn Mạch chậm + áp suất mạch giãn rộng + thở không đều = sắp thoát vị. Ở giai đoạn này thời gian can thiệp tính bằng phút.
Kiểm tra Nhanh EVD 1. Điểm zero ở dái tai (mức lỗ Monro) 2. Van ba chiều mở về dẫn lưu 3. Cột CSF dao động theo mạch và hô hấp 4. Xu hướng dẫn lưu — giảm đột ngột thì kiểm tra dây gập, mức, tắc
Vệ sinh ICP - Đầu giường 30 độ, cổ trung tính - Tránh Valsalva (không rặn, gập háng, đẳng trường) - Tiền oxy hóa rồi hút đờm ngắn (<10 giây) - Môi trường yên tĩnh, ít kích thích
Đáp án sai 3: Đầu giường phẳng = tăng ICP. 6: Truyền 1 L mạnh = nguy cơ phù não nặng.
Chủ đề NCSBN PA — Cấp cứu / thần kinh.
Tình huống52 tuổi, vỡ phình mạch AcomA gây SAH độ III, đặt coil nội mạch 4 giờ trước, ICU thần kinh.
Hiện tại- GCS 12- HA 168/94 (PP 74)- Mạch 56 (từ 78)- Đồng tử 3 mm phản ứng- Đau đầu nặng dần- EVD 15 cm trên dái tai, CSF ra rất ít
Nhận diện MẫuMạch chậm + áp suất mạch giãn + đau đầu nặng = tam chứng Cushing / sắp thoát vị. Lượng EVD ít = kiểm tra thiết lập, tắc, mức.
Xuất huyết khoang dưới nhện (SAH) — Xuất huyết vào khoang dưới nhện — phổ biến nhất do vỡ phình mạch não. Khởi phát điển hình: thunderclap "đau đầu tồi tệ nhất đời". Hệ thống phân loại Hunt-Hess và WFNS hướng dẫn tiên lượng. Nguy cơ cấp: tái xuất huyết (đỉnh ngày 0-1), não úng thủy (EVD), co thắt mạch/thiếu máu não muộn (đỉnh ngày 4-14, điều trị nimodipine + HHH), co giật, hạ natri máu (CSW).
Tam chứng Cushing — Dấu hiệu muộn của tăng ICP nặng cho biết sắp thoát vị thân não: mạch chậm, áp suất mạch giãn rộng (huyết áp tâm thu tăng với tâm trương ổn định hoặc giảm), thở không đều (Cheyne-Stokes hoặc apneustic). Cần can thiệp ngay — liệu pháp ưu trương, cầu nối tăng thông khí, giải phẫu giảm áp.
Dẫn lưu não thất ngoài (EVD) — Catheter đặt trong não thất bên để theo dõi ICP và dẫn lưu CSF. Điểm zero ở dái tai (mức lỗ Monro). Chiều cao điều chỉnh tính bằng cm trên dái tai quyết định ngưỡng dẫn lưu. Luôn xác nhận: mức, hướng van ba chiều, dao động, xu hướng lượng dẫn lưu. Lượng dẫn lưu đột ngột bằng không có thể chỉ tắc, mức bị dịch chuyển, hoặc van đóng về phía dẫn lưu.