Một điều dưỡng viên chăm sóc cho một bệnh nhân đang được xạ trị áp sát với cấy ghép phóng xạ nội (cesium-137) cho ung thư cổ tử cung. Hành động nào áp dụng đúng nguyên tắc thời gian, khoảng cách và che chắn của an toàn bức xạ? Chọn tất cả các đáp án đúng.
Select All That Apply
Chọn câu trả lời rồi xem đáp án.
Giải thích
An toàn bức xạ tuân theo nguyên tắc ALARA (As Low As Reasonably Achievable - Thấp nhất có thể đạt được một cách hợp lý) sử dụng thời gian, khoảng cách và che chắn. Hạn chế thời gian của người chăm sóc, duy trì khoảng cách ít nhất 6 feet, đeo liều kế và tạp dề chì. Khách thăm nên được giới hạn trong những lần thăm ngắn (thường là 30 phút mỗi ngày, cách xa 6 feet) và phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 18 tuổi KHÔNG được vào phòng hoặc chăm sóc bệnh nhân trong thời gian xạ trị áp sát đang hoạt động.
Phán đoán lâm sàng Nguyên tắc ALARA: Thời gian (giới hạn), Khoảng cách (tối đa hóa), Che chắn (áo chì). Cấy ghép phát tia gamma; nhân viên/khách thăm mang thai và trẻ <18 không được vào. Liều kế ghi tổng liều. Người bệnh nằm tại giường tránh dịch chuyển cấy ghép.
Mẹo nhớ ALARA: Thời gian + Khoảng cách + Che chắn. Mang thai + Trẻ em = KHÔNG vào.
Hàn vs Mỹ NRC, Joint Commission (Mỹ), Cơ quan An toàn Năng lượng nguyên tử Việt Nam-Hàn Quốc cùng nguyên tắc ALARA. Bệnh viện ung thư hạng cao cũng tuân thủ thời gian-khoảng cách-che chắn và theo dõi liều kế.
Hướng dẫn lâm sàngBộ an toàn xạ trị áp sát:- Phòng riêng với biển báo phù hợp- Liều kế đeo thường xuyên cho người chăm sóc trực tiếp- Giới hạn thời gian: tối đa 30 phút mỗi ca tại giường- Khoảng cách: 1,8 m khi không trực tiếp chăm sóc- Áo chì khi chăm sóc trực tiếp- Hạn chế khách: 30 phút/ngày, 1,8 m, không phụ nữ có thai và trẻ <18 tuổi- Nằm tại giường: nằm ngửa để tránh dịch chuyển cấy ghép- Tại giường có kẹp dài và hộp chì: nếu cấy ghép tuột tuyệt đối không cầm tay không
Lưu ýNếu cấy ghép tuột ra: dùng kẹp dài đặt vào hộp chì, KHÔNG dùng tay không, sơ tán khách, báo ngay cán bộ an toàn bức xạ. Đánh giá và ghi nhận người bệnh và nhân viên đã phơi nhiễm.
ALARA — Nguyên tắc an toàn bức xạ: As Low As Reasonably Achievable. Đạt được qua thời gian (giới hạn thời gian phơi), khoảng cách (tối đa hóa từ nguồn), che chắn (rào chắn chì). Áp dụng cho xạ trị áp sát, soi huỳnh quang, CT, y học hạt nhân.
Xạ trị áp sát (brachytherapy) — Xạ trị nội với nguồn phóng xạ kín đặt trong hoặc gần khối u (cổ tử cung, tuyến tiền liệt, vú). Cấy ghép vĩnh viễn (liều thấp) hoặc tạm thời (liều cao). Trong giai đoạn hoạt động: nhân viên theo ALARA, khách hạn chế, nhân viên mang thai và trẻ em không được vào.
Liều kế — Thiết bị theo dõi bức xạ cá nhân nhân viên y tế tiếp xúc với bức xạ ion hóa đeo. Ghi nhận tổng liều để theo dõi an toàn nghề nghiệp. Giới hạn liều nghề nghiệp hàng năm theo ICRP và NRC: 50 mSv toàn thân, 150 mSv thủy tinh thể.