Một điều dưỡng đang hướng dẫn một người bệnh 72 tuổi bị suy tim mạn tính (phân suất tống máu giảm) về các dấu hiệu cảnh báo sớm của tình trạng mất bù cần phải gọi cho bác sĩ điều trị. Điều dưỡng nên hướng dẫn người bệnh báo cáo ngay những phát hiện nào? Chọn tất cả các đáp án đúng.
Select All That Apply
Chọn câu trả lời rồi xem đáp án.
Giải thích
Khó thở khi nghỉ mới xuất hiện hoặc nặng lên, khó thở khi nằm hay khó thở kịch phát về đêm gợi ý sung huyết phổi và cần đánh giá sớm (Lựa chọn 3). Tăng nhanh 2 đến 3 lb trong một ngày hoặc 5 lb trong một tuần cho thấy giữ dịch và cũng phải báo ngay (Lựa chọn 5). Dùng acetaminophen theo đơn khi không có triệu chứng mới không phải dấu hiệu cảnh báo sớm của suy tim (Lựa chọn 1). Nhịp tim lúc nghỉ 50 đến 60 lần/phút không triệu chứng có thể gặp khi dùng beta-blocker (Lựa chọn 2). Huyết áp ổn định 118/72 mmHg không kèm chóng mặt thì không đáng lo ngại (Lựa chọn 4), và mệt mỏi nhẹ hết khi nghỉ ngơi, không hạn chế hoạt động thường ngày thì bản thân không phải là dấu hiệu mất bù (Lựa chọn 6).
Mất bù sớm CHF — Tự theo dõi 1. Cân hàng ngày buổi sáng sau khi đi tiểu, trước bữa sáng — cùng cân, cùng quần áo 2. Bộ ba khó thở: khi nghỉ, khó thở khi nằm (cần thêm gối), PND (thức dậy hổn hển) 3. Phù: cổ chân, bụng mới hoặc nặng hơn 4. Khả năng dung nạp hoạt động: thấp hơn baseline 5. Ho: khô, dai dẳng, đặc biệt ban đêm
Mẹo nhớ — "FACES của CHF" Fatigue (mới), Activity giới hạn, Chest sung huyết/Ho, Edema, Shortness of breath.
Ngưỡng hành động Tăng cân 2 lb/ngày HOẶC 5 lb/tuần → gọi bác sĩ trong ngày. Khó thở khi nghỉ hoặc PND → gọi trong ngày; nếu nặng, gọi 911.
Lưu ý Tránh NSAIDs (ứ dịch) và thực phẩm cao natri (mục tiêu < 2 g/ngày). Uống lợi tiểu vào sáng; không bỏ kể cả khi không triệu chứng.
Tình huống72 tuổi, HFrEF mạn (EF 30%). Ổn định với carvedilol, lisinopril, furosemide, spironolactone. Giáo dục tại phòng khám hôm nay về theo dõi tại nhà và thời điểm gọi.
Công cụ xuất viện- Cân phòng tắm, nhật ký cân nặng- Máy đo HA tại nhà- Theo dõi natri (mục tiêu < 2 g/ngày)- Hộp thuốc với liều lợi tiểu sáng- Thẻ kế hoạch hành động (vùng xanh/vàng/đỏ)
Vùng vàng (gọi trong ngày)- Cân ↑ 2-3 lb/ngày HOẶC 5 lb/tuần- Khó thở mới hoặc tệ hơn, khó thở khi nằm, PND- Phù cổ chân/bụng mới- Ho dai dẳng mới
Vùng đỏ (gọi 911)- SOB nặng, không nói trọn câu- Đau ngực- Lú lẫn- Đờm bọt hồng
Theo dõi cân nặng hàng ngày — Chỉ số sớm nhạy nhất duy nhất cho ứ dịch trong HF. Cân vào cùng giờ mỗi sáng sau khi đi tiểu, trước bữa sáng, quần áo tương tự, cùng cân. Tăng 2-3 lb trong 24 giờ hoặc 5 lb trong tuần báo hiệu mất bù và cần liên hệ bác sĩ.
Khó thở khi nằm và khó thở kịch phát ban đêm (PND) — Khó thở khi nằm = khó thở khi nằm phẳng, hết khi ngồi dậy; người bệnh thường dùng thêm gối. PND = thức dậy đột ngột 1-3 giờ vào giấc với khó thở dữ dội, kéo dài 15-30 phút sau khi ngồi dậy. Cả hai phản ánh sung huyết phổi do HF trái và cần đánh giá trong ngày.
Kế hoạch hành động tự quản lý HF — Công cụ ba vùng: xanh (ổn định, tiếp tục kế hoạch), vàng (mất bù sớm, gọi bác sĩ trong ngày), đỏ (triệu chứng nặng, gọi 911). Người bệnh dùng kế hoạch hành động viết có ít nhập viện và kết cục cải thiện hơn.