Một điều dưỡng đang chăm sóc một người bệnh người lớn sau 6 giờ phẫu thuật thay khớp gối toàn bộ, đang được truyền morphin tĩnh mạch qua bơm giảm đau tự kiểm soát (PCA). Điều dưỡng phát hiện người bệnh không đáp ứng với kích thích bằng lời nói, nhịp thở 6 lần/phút và SpO2 84% khi thở khí phòng. Điều dưỡng nên thực hiện các hành động nào ngay lập tức? Chọn tất cả các đáp án phù hợp.
Select All That Apply
Chọn câu trả lời rồi xem đáp án.
Giải thích
Suy hô hấp do opioid với nhịp thở 6 và SpO2 84% là một tình trạng cấp cứu. Điều dưỡng phải dừng PCA và tháo nút bấm để ngăn không cho tiêm thêm liều (Lựa chọn 3), khai thông đường thở và cung cấp oxy lưu lượng cao (Lựa chọn 1), gọi đội phản ứng nhanh và chuẩn bị thông khí bằng bóng van mặt nạ (BVM) (Lựa chọn 5), và tiêm tĩnh mạch naloxone, chỉnh liều theo nhịp thở thay vì đảo ngược hoàn toàn để không làm mất tác dụng giảm đau (Lựa chọn 2). Vì thời gian bán hủy của naloxone (30-90 phút) ngắn hơn hầu hết các opioid, điều dưỡng phải tiếp tục theo dõi và sẵn sàng đề phòng tình trạng tái mê (Lựa chọn 6). Chờ đợi 30 phút (5) là không an toàn — người bệnh đang giảm thông khí và thiếu oxy hiện tại và có thể ngừng tim.
Suy hô hấp do opioid — Trình tự hành động 1. Dừng opioid (PCA, truyền, uống) 2. Mở đường thở + O2 lưu lượng cao mặt nạ không thở lại 3. Gọi đội phản ứng nhanh/cấp cứu 4. BVM nếu RR < 8 hoặc ngưng thở 5. Naloxone chuẩn liều 0,04-0,1 mg IV chậm q1-2 phút 6. Tiếp tục theo dõi 2+ giờ sau naloxone (tái mê)
Tại sao chuẩn liều? Liều đầy 0,4 mg có thể gây cơn đau cấp, tăng giao cảm, phù phổi, cai nghiện. Mục tiêu: phục hồi nhịp thở, KHÔNG đảo ngược hoàn toàn giảm đau.
Mẹo nhớ "SOAR-N-Watch": Stop opioid, Open đường thở/O2, Assess + Activate RRT, Rescue BVM, Naloxone chuẩn, Watch tái mê.
Lưu ý Opioid tác dụng dài (giải phóng kéo dài, methadone, miếng dán fentanyl) thường vượt qua naloxone — có thể cần truyền naloxone liên tục.
Tình huốngNgười lớn, ngày 0 hậu phẫu thay khớp gối toàn phần. PCA morphine 1 mg/liều, khoá 10 phút. T 36,8 · HR 58 · BP 102/64 · RR 6 · SpO2 84% RA · không đáp ứng tiếng nói nhưng có rút khỏi cọ xương ức.
Nhận biết (thang POSS)POSS 5 = không đáp ứng lời/vật lý, ngủ sâu. RR ≤ 8 + an thần = hành động ngay.
Liều naloxone ở người dung nạp opioidBắt đầu 0,04 mg IV chậm; đánh giá lại sau 1 phút. Nếu không đáp ứng, lặp lại. Mục tiêu RR ≥ 10. Nếu opioid là giải phóng kéo dài, dự kiến cần liều lặp lại hoặc truyền liên tục 0,4 mg/giờ.
Sau ổn định- Ghi nhận POSS, RR, SpO2 q15 phút × 2 giờ- Báo bác sĩ, đổi kế hoạch giảm đau (đa phương thức: acetaminophen + NSAID + opioid liều thấp)- Kiểm tra naloxone có sẵn cạnh giường
Naloxone (Narcan) — Chất đối kháng opioid thuần túy gắn cạnh tranh thụ thể mu-opioid. Khởi phát IV 1-2 phút, IM/SC 2-5 phút, xịt mũi 2-3 phút. Nửa đời 30-90 phút — ngắn hơn hầu hết opioid, nên nguy cơ tái mê đòi hỏi theo dõi kéo dài hoặc liều lặp lại.
Thang an thần do opioid Pasero (POSS) — Công cụ chuẩn theo dõi an thần do opioid ở người bệnh nội trú. 1 = tỉnh/nhanh nhạy; 2 = buồn ngủ, dễ đánh thức; 3 = thường buồn ngủ, đánh thức được nhưng lại ngủ; 4 = lờ đờ, đáp ứng tối thiểu; 5 = không đáp ứng. Hành động ở POSS 3 (giảm liều); DỪNG opioid và xem xét naloxone ở POSS 4-5.
Suy hô hấp do opioid — Biến chứng nguy hiểm nhất của opioid. Yếu tố nguy cơ: chưa từng dùng opioid, béo phì, ngưng thở khi ngủ, thuốc ức chế CNS đồng thời (benzodiazepine, rượu), suy thận/gan, cao tuổi. Luôn theo dõi RR và an thần, không chỉ SpO2 (là dấu hiệu muộn khi có oxy bổ sung).