Một điều dưỡng đang tư vấn trước khi mang thai cho một phụ nữ 28 tuổi đang có kế hoạch mang thai trong vòng 6 tháng tới. Những khuyến cáo nào điều dưỡng nên đưa vào buổi tư vấn? Chọn tất cả các đáp án đúng.
Select All That Apply
Chọn câu trả lời rồi xem đáp án.
Giải thích
Acid folic 400-800 mcg mỗi ngày, bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai, giúp giảm dị tật ống thần kinh tới 70%. Xác nhận miễn dịch với rubella và thủy đậu là cần thiết vì cả hai đều là vắc-xin sống, không thể tiêm trong thai kỳ và có thể gây bệnh nặng cho thai nhi. Vitamin A liều cao có khả năng gây quái thai. Caffeine dưới 200 mg mỗi ngày được cho phép. Không có lượng rượu nào được coi là an toàn trong thai kỳ.
Phán đoán lâm sàng Ưu tiên chăm sóc trước mang thai: acid folic 400-800 mcg, kiểm miễn dịch (rubella, thủy đậu, viêm gan B), kiểm soát bệnh mạn (ĐTĐ, THA, tuyến giáp), tránh chất quái thai, tư vấn lối sống. Vắc-xin sống tiêm ít nhất 1 tháng trước thụ thai.
Mẹo nhớ Trước thai: Folic + Vắc-xin + Đường/HA + Không rượu/thuốc lá/quái thai
Hàn vs Mỹ USPSTF và Hội Sản Phụ khoa Việt Nam, Hàn Quốc thống nhất: folic 400-800 mcg 1 tháng trước thụ thai, kiểm kháng thể, kiểm soát bệnh mạn. Sàng lọc sức khỏe quốc gia cho phụ nữ tuổi sinh sản tương tự khám trước mang thai của Mỹ.
Hướng dẫn lâm sàngGói trước mang thai USPSTF + ACOG:- Acid folic 400-800 mcg/ngày ít nhất 1 tháng trước thụ thai (4 mg/ngày nếu trước đó có thai NTD)- Kiểm miễn dịch: rubella IgG, thủy đậu IgG, viêm gan B, HIV- Tối ưu bệnh mạn (HbA1c <6,5, HA <140/90, TSH 0,5-2,5)- Tránh chất quái thai: rượu, thuốc lá, isotretinoin, ức chế ACE, warfarin, methotrexate, statin- Cân nặng hợp lý (BMI 18,5-24,9 lý tưởng)- Chú ý sức khỏe răng miệng và tâm thần- Tư vấn di truyền nếu chỉ định (mẹ lớn tuổi, nguy cơ chủng tộc, tiền sử gia đình)
Lưu ýVắc-xin sống (MMR, thủy đậu) phải tiêm ít nhất 1 tháng trước mang thai. Tdap tiêm mỗi lần mang thai 27-36 tuần. Cúm khuyến cáo cho mọi tam cá nguyệt.
Acid folic — Vitamin B tan trong nước thiết yếu cho việc khép ống thần kinh (xảy ra trước ngày 28 sau thụ thai). Liều khuyến cáo 400-800 mcg/ngày cho phụ nữ dự định có thai, bắt đầu 1 tháng trước thụ thai và duy trì hết tam cá nguyệt 1. Giảm nguy cơ NTD đến 70%.
Miễn dịch rubella và thủy đậu — Vắc-xin sống (MMR cho rubella, vắc-xin thủy đậu) không tiêm khi mang thai do nguy cơ lý thuyết với thai. Xác nhận miễn dịch (IgG dương) trước thụ thai; người chưa miễn dịch tiêm ít nhất 1 tháng trước có thai.
Chất quái thai — Chất gây dị tật cấu trúc hoặc chức năng thai nhi. Quái thai phổ biến: rượu, isotretinoin (Accutane), ức chế ACE, warfarin, methotrexate, valproic acid, lithium, vitamin A liều cao. Cửa sổ phơi nhiễm quan trọng nhất: tuần 3-8 (tạo cơ quan).