Bệnh nhân 78 tuổi đang nằm viện báo khó đi vào giấc ngủ. Bện… | MyMerci
MyMerci — câu hỏi và giải thích chi tiết, miễn phíBắt đầu miễn phí
Rest and SleepBCC
Câu hỏi
Bệnh nhân 78 tuổi đang nằm viện báo khó đi vào giấc ngủ. Bệnh nhân uống 3 tách cà phê mỗi ngày, ngủ trưa 2 tiếng mỗi chiều và xem tivi tại giường đến muộn. Điều dưỡng nên thực hiện can thiệp nào trước tiên để cải thiện giấc ngủ?
1Yêu cầu đơn thuốc cho diphenhydramine 25 mg uống vào giờ đi ngủ như một thuốc hỗ trợ giấc ngủ an toàn cho người cao tuổi
2Yêu cầu đơn thuốc cho zolpidem 5 mg vào giờ đi ngủ như liệu pháp ngắn hạn điều trị mất ngủ ở người cao tuổi
3Hạn chế cà phê sau giữa trưa, rút ngắn ngủ trưa và bỏ thói quen xem TV trên giường✓ Đáp án đúng
4Lên lịch mát-xa lưng nhẹ nhàng trong 30 phút trước giờ đi ngủ thông thường của bệnh nhân để tạo sự thư giãn
Giải thích
Vệ sinh giấc ngủ không dùng thuốc là can thiệp hàng đầu cho chứng mất ngủ ở người cao tuổi. Giảm caffein sau buổi trưa, hạn chế ngủ trưa dài và tránh tiếp xúc màn hình trong phòng ngủ trực tiếp giải quyết các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi. Diphenhydramine nằm trong Tiêu chuẩn Beers, không phù hợp cho người cao tuổi do tác dụng kháng cholinergic và nguy cơ té ngã. Zolpidem là thuốc ngủ bị kiểm soát, có nguy cơ gây lú lẫn và té ngã, chỉ được sử dụng sau khi vệ sinh giấc ngủ thất bại. Mát-xa lưng có thể có ích nhưng ít hiệu quả hơn so với việc loại bỏ các yếu tố kích hoạt ban đầu.
Giải thích chuyên sâu
Phán đoán lâm sàng NCLEX ưu tiên can thiệp không dùng thuốc trước để cải thiện giấc ngủ ở người già. Dùng thuốc an thần ở nhóm này tăng nguy cơ té ngã và sảng. Vệ sinh giấc ngủ giải quyết trực tiếp 3 yếu tố điều chỉnh được trong tình huống này: cà phê, ngủ trưa, màn hình.
Mẹo nhớ Giấc ngủ người già: vệ sinh trước, thuốc cuối cùng
Hàn vs Mỹ Beers Criteria (chuẩn Mỹ) cũng được các hướng dẫn lão khoa Việt Nam và Hàn tham chiếu. Đều xếp diphenhydramine và benzodiazepine là không phù hợp cho người già. NCLEX nhất quán ưu tiên vệ sinh giấc ngủ và can thiệp hành vi trước thuốc.
Tình huống lâm sàng
Hướng dẫn lâm sàng Hiệp hội Y học Giấc ngủ Mỹ (AASM) và AGS Beers Criteria 2023: - Đầu tay cho mất ngủ mạn ở người già: liệu pháp nhận thức hành vi cho mất ngủ (CBT-I) + vệ sinh giấc ngủ. - Cà phê ngừng ít nhất 6 giờ trước giờ ngủ. - Ngủ trưa ≤30 phút và trước 3 giờ chiều. - Phòng ngủ không màn hình, giờ thức dậy nhất quán. - Tránh diphenhydramine, benzodiazepine và zolpidem liều cao ở người già.
Lưu ý Thuốc an thần làm tăng té ngã ban đêm, gãy xương hông và sảng. Luôn thử biện pháp không dùng thuốc trước và ghi nhận đáp ứng trước khi đề nghị thuốc ngủ.
Khái niệm chính
Vệ sinh giấc ngủ — Tập hợp các thói quen hành vi và môi trường thúc đẩy giấc ngủ chất lượng ổn định: giờ ngủ-thức đều, phòng tối và mát, không màn hình trước ngủ, hạn chế cà phê và rượu, giới hạn ngủ trưa. Đầu tay cho mất ngủ.
Beers Criteria — Danh sách thuốc có thể không phù hợp cho người ≥65 tuổi do AGS công bố. Bao gồm hầu hết kháng histamine thế hệ một (diphenhydramine), benzodiazepine tác dụng dài và nhiều thuốc kháng cholinergic. Cập nhật mỗi 3 năm.
CBT-I — Liệu pháp nhận thức hành vi cho mất ngủ. Chương trình 4-8 tuần có cấu trúc xử trí niềm tin sai về giấc ngủ, kiểm soát kích thích, hạn chế giấc ngủ và thư giãn. Khuyến cáo Grade A của AASM cho mất ngủ mạn.