Một người bệnh 79 tuổi nhập viện từ cơ sở chăm sóc dài hạn vì tiêu chảy, ăn uống kém và nước tiểu cô đặc sậm màu trong 3 ngày. Điều dưỡng xem xét xét nghiệm gần đây. Phát hiện nào đáng lo nhất là tổn thương thận cấp sớm và cần báo bác sĩ ngay?

Tổn thương thận cấp KDIGO Stage 1: creatinine tăng ≥0,3 mg/dL trong 48 giờ, HOẶC 1,5-1,9 lần nền trong 7 ngày, HOẶC nước tiểu <0,5 mL/kg/giờ trong 6-12 giờ. Tăng 0,5 mg/dL từ 0,8 lên 1,3 trong 48 giờ ở người già mất nước đạt KDIGO Stage 1. Tỷ trọng 1,025 và BUN 22 chỉ phản ánh mất nước. Natri 138 trong giới hạn bình thường.

Giải thích chuyên sâu

<span class="merci-scenario-label">Phán đoán lâm sàng</span><br>Người già có creatinine nền thấp do giảm khối cơ, nên dù tăng tuyệt đối nhỏ cũng đại diện cho mất GFR đáng kể. <span class="merci-kw">KDIGO Stage 1 AKI</span>: <span class="merci-value">creatinine tăng ≥0,3 mg/dL trong 48 giờ</span> hoặc 1,5-1,9 lần nền trong 7 ngày. Tăng 0,5 mg/dL là tín hiệu hành động sớm nhất.<br><br><span class="merci-scenario-label">Mẹo nhớ</span><br><span class="merci-kw-mark">AKI: 48 giờ 0,3 - 7 ngày 1,5x - UOP &lt;0,5 mL/kg/giờ 6 giờ</span><br><br><span class="merci-scenario-label">Hàn vs Mỹ</span><br>KDIGO là chuẩn quốc tế thống nhất. Việt Nam và Hàn cũng dùng cùng chuẩn. NCLEX yêu cầu KDIGO chứ không phải RIFLE cũ.

Tình huống lâm sàng

<span class="merci-scenario-label">Hướng dẫn lâm sàng</span><br>KDIGO 2012 phân giai AKI:<br>- <span class="merci-value">Stage 1</span>: creatinine tăng ≥0,3 mg/dL trong 48 giờ hoặc 1,5-1,9× nền trong 7 ngày, UOP &lt;0,5 mL/kg/giờ 6-12 giờ<br>- <span class="merci-value">Stage 2</span>: 2,0-2,9× nền hoặc UOP &lt;0,5 mL/kg/giờ ≥12 giờ<br>- <span class="merci-value-abnormal">Stage 3</span>: ≥3× nền, creatinine ≥4,0, bắt đầu RRT, UOP &lt;0,3 mL/kg/giờ ≥24 giờ<br>Can thiệp ban đầu cho AKI trước thận: <span class="merci-kw">truyền dịch đẳng trương</span>, ngưng thuốc độc thận (NSAID, ức chế ACE, thuốc cản quang).<br><br><span class="merci-scenario-label">Lưu ý</span><br>Người già có creatinine nền thấp; mức tăng nhỏ vẫn quan trọng. <span class="merci-value-abnormal">Đánh giá thay đổi so với nền chứ không phải giá trị tuyệt đối.</span> Tăng từ 0,8 lên 1,3 ở người già yếu có thể đại diện cho mất hơn 50% GFR.

Khái niệm chính

• Phân giai KDIGO AKI — Hệ thống phân giai Kidney Disease: Improving Global Outcomes 2012. Stage 1: creatinine 1,5-1,9× nền hoặc tăng ≥0,3 mg/dL trong 48 giờ, hoặc UOP <0,5 mL/kg/giờ 6-12 giờ. Stage 2: 2-2,9× hoặc UOP ≥12 giờ. Stage 3: ≥3× hoặc RRT.
• AKI trước thận — AKI do giảm tưới máu thận (giảm thể tích, hạ HA, suy tim, NSAID). Hồi phục được nếu sửa sớm. Đặc điểm xét nghiệm: tỉ BUN/creatinine >20:1, FENa <1%, nước tiểu cô đặc. Điều trị bằng phục hồi thể tích.
• Creatinine nền — Creatinine huyết thanh thông thường trước bệnh hiện tại. Người già thường có nền thấp (0,6-0,8) do giảm khối cơ; dù tăng tuyệt đối nhỏ vẫn có thể đại diện cho mất GFR lớn. Nên đánh giá xu hướng, không phải giá trị đơn lẻ.