Một người bệnh 58 tuổi đến cấp cứu vì đau ép sau xương ức bắt đầu 30 phút trước. ECG 12 chuyển đạo: ST chênh lên 3 mm ở II, III, aVF kèm troponin tăng. Can thiệp nào điều dưỡng dự kiến là ưu tiên?

Đoạn ST chênh lên ở chuyển đạo II, III và aVF kèm theo troponin tăng cho thấy STEMI thành dưới. Phương án 2 là chính xác vì việc kích hoạt ngay lập tức phòng thông tim can thiệp cho PCI nguyên phát giải quyết nhu cầu tái tưới máu cấp bách về thời gian. Phương án 1 không chính xác vì morphine thường quy không phải là điều trị tuyến đầu và có thể làm chậm sự hấp thu của liệu pháp chống kết tập tiểu cầu đường uống; nó được dành riêng cho cơn đau kéo dài mặc dù đã được điều trị thích hợp. Phương án 3 không phải là ưu tiên và có thể không an toàn nếu có nhồi máu thất phải, vì nitroglycerin có thể làm giảm tiền gánh đáng kể và gây hạ huyết áp; các chuyển đạo bên phải như V4R nên được đánh giá trước khi sử dụng nitrat. Phương án 4 có thể cung cấp thêm thông tin nhưng không được làm chậm trễ việc tái tưới máu.

Phán đoán lâm sàng
STEMI thành dưới = ST chênh ở II, III, aVF. Thời gian là cơ tim. Mục tiêu door-to-balloon: 90 phút. Hành động đơn lẻ quyết định kết cục là kích hoạt phòng can thiệp. MONA-B (morphine, O2, nitro, aspirin, chẹn beta) là hỗ trợ, không thay thế tái tưới máu.

Mẹo nhớ
STEMI = Thời gian + Tái tưới máu. Door-to-balloon <90 phút

Hàn vs Mỹ
Mỹ AHA: PCI 90 phút, chuyển tuyến PCI 120 phút. Việt Nam và Hàn cũng dùng cùng chuẩn; trung tâm tim mạch lớn vận hành 24/7 với cùng quy trình Code STEMI.

Hướng dẫn lâm sàng
Hướng dẫn STEMI 2022 AHA/ACC: bệnh viện có PCI door-to-balloon ≤90 phút; chuyển viện door-in-door-out ≤30 phút. Điều trị ban đầu: aspirin 162-325 mg nhai, ức chế P2Y12, kháng đông, oxy nếu SpO2 <90%. Tránh dùng morphine thường quy.

Lưu ý
STEMI thành dưới có nhồi máu thất phải lệ thuộc tiền gánh. Tránh nitrate và lợi tiểu vì có thể gây hạ HA nặng. Làm ECG bên phải (V4R) trước khi dùng nitrate.